Her şey 1936 yılında, Karp Lykov ve karısının iki erkek çocuğuyla birlikte Bolşevik hükümetinden kaçmasıyla başladı. Karp’ın erkek kardeşinin bir Bolşevik devriyesi tarafından Rusya’nın batısında bulunan Kursk şehrinde vurulması kaçışı tetikleyen son olay oldu. Lykov ailesi “Eski İnananlar” olarak biliniyordu. Dinlerini 17. yüzyılda Rus kilisesinden ayrılmış Ortodoks Hıristiyan ataları gibi yaşadıkları için bu isim konulmuştu kendilerine.

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 4

En yakın şehirden yüzlerce kilometre uzakta, ormanın ortasında, bir nehrin kıyısına yakın bir yer seçtiler önce. Bir kulübe inşa ettiler. İki çocukları daha oldu. Patates ve mantar ile beslendiler. Yanlarında taşıdıkları araçlarla giyecek diktiler, ördüler. Buraya yerleştikten yaklaşık 30 yıl sonra, 1961 yılında bir kar fırtınası bütün ekinlerini süpürdü attı. Ağaç kabukları ve ayakkabılarını yiyerek hayatta kaldılar. Anne Akulina, çocuklarını düşünerek kendini aç bıraktı.

Akulina öldükten sonra 1978 yılına kadar, aile varlığını bir şekilde sürdürdü. O yıl, bölgeye petrol rezervi arayışında olan bir grup jeolog geldi. Aileyle tanışan bu şehirliler elbette gittikleri yerlerde Lykov’lardan çokça bahsetti. Bir anda bütün Rusya aileden haberdar oldu. Bu esnada aile üyeleri tek tek yaşama veda etti. Bazıları bölgeye gelen jeologların şehirden virüs getirdiğini bazıları ise ölümlerin doğal olduğunu savunuyor. 1988 yılında baba Karp da ölünce geriye evin en genç kadını Agafia kaldı.

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 10

En yakın yerleşim yerinden tam 250 kilometre uzaklıkta yaşayan Agafia’ya ulaşmak için iki seçenek var. Yaz döneminde yedi gün boyunca kanoyla yapılan uzun bir yolculuk ya da helikopter…

Başka N’olmuş: Evlen, askere git, çocuk doğur, kenara para at, büyüklerini ara! Ya da gel, kaçalım?

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 12

Bir dönem açlıktan ölmemek için ayakkabısını yemiş, şimdi ise 70 yaşında olan bir kadın için oldukça sağlıklı görünüyor Agafia. Birkaç kulübesi; keçileri, tavukları, malzemeleri ve sakladığı gıdalar için de minik barınakları var. Bir zamanlar bütün ailenin tek göz odada yaşadığı bu evi kendisine yardım eden ziyaretçiler sayesinde içinde onlarca kedinin dolaşabildiği daha büyük bir alana çevirmiş.

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 1

70 yaşında yakacak sağlamanın, keçilere bakmanın kolay olmadığını söyleyen Agafia yakın zamanda bir çuval ununu çalan ayıyla da başa çıkmasını başarmış, yıllar önce yanına yerleşen Yerofei Sedov‘a bakmayı da…

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 11

Yerofei Sedov

Yerofei yıllar önce petrol arayan ekipte çalışanlardan biri. Sebebi bilinmiyor, bir gün kovuluyor Yerofei ve şehre dönüyor. Yine Yerofei’nin geçmişi hakkında pek konuşmak istememesi sebebiyle neden olduğu bilinmeyen kangren vakası geliyor başına. Bir bacağını kaybediyor ve doktorunun tavsiyesine uyarak temiz suyun, havanın olduğu doğaya geri dönüyor. Yani Agafia’nın yakınındaki evine… Son 16 yıldır nehrin kenarındaki kulübesinde Agafia’nın yardımıyla yaşıyor. Her ne kadar kendisi Vice ekibine Agafia’ya yardım etmek için geldiğini söylese de Agafia durumun tam aksini savunuyor.

Başka N’olmuş: Her şeyi bırakıp bu kulübeye yerleştiler

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 8

“Başlarda keçilerle ilgileniyor, bana yardım ediyordu. Yakacak odunu kesiyordu. Şimdi yapmıyor artık. Son iki kıştır ben ona yakacak götürüyorum. Hatta kesilmiş odunu içeri bile alamıyor. Ben taşıyorum. Bana nasıl yardım etsin o? Son 16 yıldır ben yardım ediyorum ona. Onun için patates ekiyorum. Yakacak götürüyorum. 16 sene ve bütün işlerini ben yapıyorum. Yerofei’ye kimsenin ihtiyacı yok. Yardımcı değil, yardıma aç.”

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 3

Ne Agafia ne de Yerofei açıkça konuşuyor ama Agafia zamanında “iki kötü kaza”nın yaşandığını, Yerofei’nin üst üste günahlar işlediğini söylüyor. Neler yaşandı bilinmez ama ikisi halen bazen bir araya gelip radyo dinliyor. Onların dış dünyayla tek düzenli iletişimi… Agafia, “Patlamalarla, işlenen suçlarla ilgili haberleri dinliyorum. Korkunç. Kendini kalabalığın orta yerinde patlatan bu insanların derdi ne?” diyor.

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 15

Agafia, ailesi gibi bir “Eski İnanan”. İncil üzerinde çalışarak okumayı öğrenmiş. Şimdilerde her sabah erkenden kalkıyor ve dua etmeden güne başlamıyor. Son zamanlarda ziyaretine gelenlerin yanlarında getirdiği tohum paketlerini içindeki tohumları alır almaz yakıyor. Çünkü paketlerin arkasındaki barkodların şeytanın işaretleri olduğunu düşünüyor.

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 6

Agafia, ailesiyle birlikte dış dünya tarafından tanındığı yıllarda yani 80’li yılların başında Sovyet hükümeti Agafia’ya ülkeyi göstermek istemiş. Helikopterle, trenle, uçakla, arabayla pek çok yer dolaşan kadın ilk kez inek sürüleri, atlar görmüş. Mağazalar, şehirler, para… Birçok ilk karşılaşma… Döndüğünde babasına Çernobil‘i nasıl anlatacağını bilememiş.

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 14

O zamandan beri Rus yetkililer her ne kadar kendisini bir yerleşim yerine taşınması konusunda sıkıştırsa da şimdiye dek sadece 5 kez evinden ayrılmış. Ya hiç tanışmadığı akrabalarını görmek için ya da tedavi için… Yanı başındaki nehirden içtiği su haricinde her şeyin, şehrin havasının kendisini hasta ettiğini söylüyor Vice ekibine.

Başka N’olmuş: Alaska’da 30 yıl tek başına yaşayan bir “deli”nin hikayesi

Agafia Lykova rusya sibirya sehirden uzak tek basina nolmus 13

“Şehir korkunç. Nefes alamıyorsun. Her yerde araba var. Temiz hava kalmamış. Yanından geçen her araba havayı zehirliyor. Evinden çıkamazsın şehirde.”

diye ekleyerek de biz “şehirliler”in aklında koca bir soru işareti bırakıp susuyor 70 yaşındaki Agafia Lykov.

Başka N’olmuş: Beyaz ren geyikleri, kartallarla avlanan çocuklarla dünyadaki masal diyarı

Başka N’olmuş: “Ev” denilen şey kaç farklı anlama gelebilir? Sizin eviniz neresi?

[VICE ve RT aracılığıyla]