Ağaçlar göğe doğru dimdik mi uzanır? En azından bizim gördüklerimiz öyle… Ama ağaçlar insanları şaşırtmayı seviyor. Dünyanın farklı yerlerinde bulunan Cook çamları, gövdelerini dünyanın belli bir bölgesine doğru eğiyor.

Cook çamları namıdiğer “araucaria columnaris” ismini Kaptan James Cook’tan alıyor. Çünkü Cook’un dünya etrafında yaptığı ikinci seyahat, bu ağacı sınıflandıran bitki bilimcileri taşıyordu. Ağacın doğal coğrafyası, Melanezya Bölgesi’nde yer alan Yeni Kaledonya. Fakat bu endemik bitki ılıman, tropikal ve subtropikal başka coğrafyalarda da yetişiyor. İşin ilginç yanı, Cook çamı kendi doğal alanı dışındaki yerlerde yetiştirildiğinde belli bir yöne doğru eğiliyor. Öyle ki bu durum zamanla Cook çamlarını diğer ağaçlardan ayırt etmenin bir yolu haline gelmiş.

Cook çamlarının bu zamana kadar kimse hangi yöne eğildiğine dikkat etmemiş. Kaliforniya Politeknik Eyalet Üniversitesi’nden Matt Ritter ise bu gizemin peşine düşmüş. Ritter, California’nın ağaçları üzerine hazırlanacak bir kitap için Cook çamlarını araştırmış ve bu türdeki tüm ağaçların güneye eğildiğini görmüş. Ardından Avustralya’daki bir meslektaşıyla yaptığı görüşme sonucu oradaki Cook ağaçlarının da kuzeye doğru eğildiğini öğrenmiş. Bu bilgi, Ritter ve ekibini araştırmayı bir adım öteye taşımak için harekete geçirmiş.

Enlemleri kuzeyde 7° ile 35° derece arasında olan, güneyde ise 12° ile 42° arasında olan Cook çamlarını tahlil eden ekip, bu ağaçların her zaman ekvatora doğru eğildiğini görmüş. Ekvatordan uzaklaştıkça da ağaçların eğiminin arttığını tespit etmiş. İncelenen tüm ağaçlar, ortalama 8.50 derece eğikken Avustralya’daki bir bölgede eğim 40 dereceye kadar varıyor.

Bilim insanları Cook ağaçlarındaki bu durumun neden kaynaklandığını kesin olarak bilmiyor. Fakat ışığa yönelmekle ilgili olduğunu tahmin ediyor. Tıpkı evde yetiştirdimiz bitkilerin, evin ışık alan tarafına doğru eğilmesi gibi… Çoğu ağaçta güneşe doğru eğilme hassasiyeti yer çekimine karşı hassasiyetle dengelendiği için bu durum gerçekleşmiyor3. Cook ağaçları ise yer çekimine karşı daha az hassas gibi duruyor.

h/t: amusingplanet

Başka N’olmuş: Ağaçların arasından kademeli olarak denize doğru uzanan ev