Pete karısıyla birlikte 10 yıl önce emekli oldu. Emekli olduğunda 30 yaşındaydı.

Şimdi finans ve lifestyle üzerine yazdığı, aylık 400 binin üzerinde ziyaretçisi olan bir blogu var: Mr. Money Mustache. Blogu gerçek ismini paylaşmadan yazdığı için bir sohbet sırasında kendisine Mr. Money Mustache’dan bahsedenler oluyormuş.

Para harcama mevzusuna bakışı şöyle: “Borçlanmak, külüstür bir trenle hasarlı bir köprüden geçmeye çalışmak gibidir. Yiyecek ve kira harcamalarının dışında harcama yapmak bu trende oturup dördüncü fincan çayınızı sipariş etmeye benzer.

Mutluluğun lüks ürünlere para yatırarak gelmediğini, ancak kendini zorlayarak ve kişisel olarak gelişerek yakalandığını söylüyor. Hatta kendisi Forbes’ten Laura Shin’e 2013 Mart’ında verdiği röportajda o günlerde ailesiyle yaşadıkları evden 90 metrekare daha küçük bir eve geçeceklerinden bahsediyor.

Peki bu adam nasıl 30 yaşında emekli oldu? Çalıştığı dönemde maaşının yarısından fazlasını nasıl biriktirebildi? Başkaları da aynısını yapabilir mi?

Erken emekli olmak için yaptığın onca şey haricinde, o noktaya varabilmen nasıl oldu, neydi sana bunu yaptıran?

Çok para biriktirmenin sırrı az şey almakta. En önemlisi: işe bisikletle gidilebilecek mesafede yaşıyor olmak. Az araba kullanmak. Gereksiz araba kullanımı çoğu insanın zannettiğinden fazla parasını götürüyor.

Uzun vadeli düşünmek zorundasınız. Bir çift düşünün, ayrı ayrı işe giden bu insanlar her gün 30 kilometre yol tepiyor. Benzine verdikleri üç beş kuruş gibi gelebilir. 10 yıl içerisinde benzin, bakım giderleri 150 bin doları bulacak. Araba da geçen zamanın getirdiği maliyetleri de düşünürsek 300 bin dolara varan bir gider söz konusu. İşe arabayla gidip gelmek başlı başına “beş parasız” ve “milyoner” farkını oluşturmaya yetiyor.

Yine aynı şekilde yeme-içme masraflarını düşünürseniz haftalık 100 dolarlık restoran harcaması 10 yılda o günün para değeriyle 75 bin dolar eder. Starbucks alışkanlığı 10 yıllık araba masrafından daha fazla tutuyor zaten.

Başka N’olmuş: İki ev arkadaşı bir yılda nasıl 56 bin dolar tasarruf etti?

pete 30 yasinda emekli olan adam mr money mustache nolmus 2

Neden ve nasıl karar verdin erken emekli olmaya? Hedefin 30 yaşına gelmek miydi yoksa belli bir miktarda para biriktirmek mi?

Karımla birlikte 20’li yaşlarımızın ortasında aile olmayı düşünmeye başladık. Ancak farkettik ki kariyerlerimiz iyi ebeveyn olma arzumuza engel olacaktı. Çocuğumuz olmadan işlerimizden ayrılmanın doğru şey olacağına karar verdik. Tasarruf çılgınlığı o zaman başladı. Zaten yeni araba alma sevdalısı bir çift değildik. İşe bisikletle gidiyor, evde yemek yiyorduk. Bu yaşam tarzının bize kazandırdıklarını gördüğümüzde daha fazlasını yaparak devam ettik. “Şuna baksana, salonda çok güzel durmaz mıydı?” tarzı alışverişi bıraktık.

Erken emeklilik gününe kadar çalıştığınız dönemde bütçeniz neydi?

Ortada öyle ciddi bir bütçe yoktu. Ama yılda 36 bin dolar harcıyorduk. Mortgage ödememiz ayda bin 200 dolardı ki bunun çoğu da anaparadan çok faizdi. Teknoloji sektöründe normal kabul edilebilecek rakamlar kazandık. Mezuniyet sonrası yıllık 40 bin dolarla başlayan maaşlarımızın 70 bin dolar ile 125 bin dolar arasında farklı seviyelere -aldığımız ikramiyelere göre- yükseldiği oldu.

Muhtemelen yemek alışverişimiz haftada 50 dolar civarındaydı. Ama tabii bu 10 yıl öncesinin parası. Şimdi bir çiftin haftalık giderinin 70 dolar ve civarında olduğunu söylemek daha uygun olacaktır. Nasıl düşürdük yemek harcamalarımızı? Daha az et yedik. Paketlenmiş hazır gıdadan uzaklaşıp, ihtiyacımız olan bütün malzemeleri ayrı ayrı aldık.

Başka N’olmuş: Her şeyi bırakıp bu kulübeye yerleştiler

Karın ve sen yazılım mühendisi olarak çalıştınız. Eğer ortalamanın üstünde maaşlar alıyor olmasaydınız 30’unuzda emekli olabilir miydiniz?

İyi işlerimizin olması elbette durumu kolaylaştırdı. Eğer 9 yıl boyunca kazandığımız maaşların ortalamasını alırsanız, yılda kişi başı 62 bin dolar kazanıyorduk. Ayrıca ilk evimizi baştan aşağı onarıp önce kiraya verdik sonra da iyi bir fiyata sattık.

Düşük gelirli insanlar tutumlu yaşamın daha çok faydasını görecektir. Ancak bu biraz daha uzun zamanlarını alacaktır. Ya da daha az harcamalarını gerektirecektir.

pete 30 yasinda emekli olan adam mr money mustache nolmus 1

Okuyanları şaşırtabilecek bir şeyler aldığınız oldu mu bu yeni bütçenizle?

İlk yıllarda yine büyük bir evde yaşıyorduk. İki arabamız ve şık bir motosikletimiz vardı. Çokça seyahat ediyorduk. Şimdi daha da güzel şeylere sahibiz. 240 metrekare evimiz var. Yılın 3 ayını yine seyahate ayırıyoruz. Lüks organik gıda tüketiyoruz. İstediğimiz pek çok şeyi de alabiliyoruz. Sadece biraz daha az ister olduk ve bu da yıllık harcamalarımızı 25 bin dolar civarında tutmamızı sağlıyor.

Arkadaşlarınızın yaptığı şeyleri yapmak istememek ilişkilerinizi nasıl etkiledi? Arkadaşlarınızın gözünde cimri, ucuzcu oldunuz mu?

Aslında arkadaşlarımız ne yapıyorsa biz de onları yaptık. Evimizde konuklar ağırladık. Kampa gittik. Dağ bisikletlerimizle yollara koyulduk. Snowboard yaptık, çokça da çalıştık. Arkadaşlarımızla aramızdaki fark gizli harcamalardı aslında. Yani kendini kolay belli etmeyen ama kağıt üstünde görünce düşündüren şeyler. Onlar eski arabalarını yenilerken ben aynı arabamı kullanmaya devam ediyordum. Cuma geceleri şehir merkezine gidip pahalı şaraplar içmek yerine şöminemizi yakıp önünde içiyorduk o şarabı. Ya da çimlerimizi biçmesi için birisini tutmuyorduk, ben kendi makinamla hallediyordum.

Başlangıçta ayda 4 bin dolar kenara atarken bu rakamın birkaç yılda 7 bin dolara yükseldiğini söylüyorsun. Peki bu matematik nasıl işliyor?

Materyal yaşama gittikçe daha az önem verdiğiniz için geliriniz artarken harcamalarınız düşüyor. Bunun da ötesinde yatırım yapıyorsunuz. Yatırım da olduğu yerde saymıyor, büyüyor. İlk yıl 50 bin dolar kenara atsanız yüzde 5’lik yıllık faizle gelecek yıl anaparanıza 2 bin 500 dolar ekleyebiliyorsunuz.

***

Bana işkolik diyebilirsiniz aslında. Dolayısıyla emeklilik eşittir hiçbir şey yapmamak gibi bir denklem hiç olmadı aklımda. İnternette biraz beklenmedik tepkilerle de karşılaştım: “İyi de tam anlamıyla emekli değilsin sen, blogun var, bir şeyler inşa ediyorsun.” Ama zaten bu durum erken emekliliklerin genel haline bir örnek sadece. 40 yıl boyunca iş hayatında yıpranmadığınız için emekli olduktan sonra bir şeyler yapmaya enerjiniz oluyor.

Büyük şehirde yaşamaya nasıl bakıyorsun?

İnsanların iki kez düşünmesi gereken bir seçenek bu bence. Büyük şehirde olmadan da yaşamak mümkün. Spesifik bir alanda inanılmaz paralar kazanarak yaşamıyorsanız muhtemelen şehirde olmanıza hiç gerek yok. Şehirde yaşamanın maliyeti oldukça yüksek iken hele…

Tüketicilerde genel olarak gördüğün en büyük sıkıntılar ne? Neyi yanlış yapıyoruz?

Saçma sapan bir inanış var: eğer borçlu durumdaysanız hala dışarı çıkabilir, daha fazla şey alabilirsiniz taksidini ödediğiniz sürece. İnsanlar çok çalışma ve para kazanma konusunda başarılı, ona sözüm yok. Ancak tüketim seviyelerini o elde ettikleri gelire oranlama konusunda berbatlar. Yıllık 20 bin dolar kenara atamazken 20 bin dolarlık arabaya binemezsiniz. Binmemelisiniz.

Başka N’olmuş: “Ah o karavanda ben de olsaydım”

pete 30 yasinda emekli olan adam mr money mustache nolmus 3

Ben erken emekli olmak için öyle karışık ya da zor bir şey yapmadım. Gelirinize oranla harcamalarınızı düzenleyin ve en aza indirin. Ardından zaten güzel şeyler olmaya başlayacak kendiliğinden.

Para harcamak içindir.” varsayımı sıkıntı yaratıyor. Eğer kazandığınızı anında harcamazsanız paranın hiçbir önemi kalmıyor insanların gözünde. Esasında tasarruf ettiğiniz her an daha özgür hissediyorsunuz. O biriken paralarla en değerli şeyi, özgürlüğü satın alıyorsunuz.

***

Son olarak şunu söylemek isterim ki evet varlıklı olmak, işini bırakmak ve istediğini yapabilmek müthiş eğlenceli, harika. Ancak eğer mutluluğun gerçek anlamı gibi kritik şeyleri tekrar öğrenmeyi becerebilirsek işte o zaman çok daha zengin hissedeceğiz, eminim.

Böylesi bir hareketin misyonları arasında zengin dünyanın kültürünü değiştirmeye çalışmak da var. Bu hareketin liderlere ve ardı arkası kesilmeyen, sürekli artan bir kitleye ihtiyacı var. Şimdilik her şey yolunda gidiyor.

[Forbes aracılığıyla]