Türkiye’nin yakın tarihindeki darbelerin, ne kadar zaman geçerse geçsin, yarattıkları karanlık bulutlar üzerimizden gitmiyor. 12 Eylül 1980 askeri darbesi, etkisini bugün de en çok hissettirenlerden… O günleri yaşayan ya da yıllar sonra kitaplardan, kayıtlardan öğrenen pek çok insanın canını sıkmış, canını acıtmış ve hatta canını almış bir kara dönem bu…

“12 Eylül”ün 36. yılında maziye bir kez daha kaşlarımızı çatmış bakıyoruz. Darbenin karanlık bilançosunu bugün sizlerle paylaşırken bir türlü gelemeyen o aydınlık günleri de heyecanla bekliyoruz.

12 eylul donemi fotograflari 3

  • 1 milyon 683 bin kişi “fiş”lendi.
  • 650 bin kişi gözaltına alındı.
  • Açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı.
  • 7 bin kişi idam istemiyle yargılandı.

12 eylul

  • 517 kişiye idam cezası verildi.
  • 259 kişinin idam dosyası yargıtayca onandı.
  • 49 kişi idam edildi.
  • 71 bin kişi 141, 142 ve 163’den yargılandı.
  • 98 bin 404 kişi “örgüt üyesi” olmak suçundan yargılandı.
  • 388 bin kişiye pasaport verilmedi.
  • 14 bin kişi vatandaşlıktan çıkarıldı.
  • 30 bin kişi siyasi mülteci olarak yurt dışına gitti.

12 eylul donemi fotograflari 6

  • 300 kişi “kuşkulu bir şekilde” öldü.
  • 171 kişinin “işkenceden öldüğü” belgelerle kanıtlandı.
  • 14 kişi cezaevindeki uygulamaları protesto etmek için yaptıkları “açlık grevi” sonucu yaşamını yitirdi.
  • 30 bin kişi “sakıncalı” olduğu için işten atıldı.
  • 1402 sayılı yasa nedeni ile 3 bin 854 öğretmenin ve 120 öğretim görevlisinin işine son verildi.
  • 1402 sayılı yasa nedeniyle 9 bin 400 kişi kamu görevinden atıldı ya da sürüldü.
  • 47 yargıç görevden atıldı.
  • 7 bin 233 devlet görevlisi bölgeleri dışına sürüldü.
  • 937 film “sakıncalı” bulunduğu için yasaklandı.
  • 23 bin 667 derneğin faaliyeti durduruldu.

12 eylul donemi fotograflari 9

  • İstanbul’da gazeteler toplam 300 gün yayımlanmadı.
  • 13 büyük gazete için 303 dava açıldı.
  • 31 gazeteci cezaevine konuldu.
  • Gazeteciler hakkında toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi.
  • Gazetecilere toplam 3 bin 715 yıl hapis cezası verildi.
  • 300 gazeteci saldırıya uğradı.
  • 3 gazeteci öldürüldü.
  • 49 ton gazete, dergi ve kitap, sakıncalı olduğu için imha edildi.

12 eylul donemi fotograflari 812 eylul donemi fotograflari 13 12 eylul donemi fotograflari 1412 eylul donemi fotograflari 10 12 eylul donemi fotograflari 1112 eylul donemi fotograflari 5 12 eylul donemi fotograflari 12

Görseller: “12 Eylül 1980 Akıl Tutulması” – Kadir Can

h/t: bianet