Kişi başına düşen mimar sayısının en yüksek olduğu ülke Japonya’da oldukça tuhaf evler inşa ediliyor. Çünkü Japonya’da kimse evini satmıyor, onun yerine evlerini yıkıp yerine yenilerini yapıyorlar. Renovasyondan geçip bazen yüz yılı aşkın bir süre kullanılan Batı ülkelerindeki evlerin aksine Japonya’da ortalama bir bina, inşasından itibaren sadece 30 yıl hizmet veriyor. Peki, Japonya’daki evler neden bu kadar kısa ömürlü?

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra hızlı bir kentleşme furyasının başladığı Japonya’da aceleyle birçok ucuz, ahşap ve depreme karşı dayanıksız bina inşa edilmiş. Dolayısıyla bu dönemden kalan evler Japonların gözünde değersiz, hatta zararlı. Onları tamir etmeye çalışmak yerine yıkıp yenilerini yapmanın daha mantıklı olduğu düşünülüyor.

japonya mimarisi yeni eski yapi nolmus 2

Aynı zamanda 1980’lerin sonunda patlayan emlak balonu da evlerin değersiz olduğu fikrine fazlasıyla katkıda bulunmuş. Bu dönemde evler hızlıca değer kaybederken arsa fiyatları yükselmiş ve günümüzde de bu durum devam ediyor. Sıfırdan yapılan bir ev 15 yıl içinde bütün değerini kaybettiği için geriye sadece arsa değeri ve yıkım masrafları kalıyor. Ömrü boyunca sabit bir işte çalışmayı seven Japon halkı fazla taşınmıyor. Bu nedenle kimse başkasından ev satın almıyor, onun yerine herkes istediği evi sipariş ediyor ve mimarlar bunun gerçekleşmesini sağlıyor.

japonya mimarisi yeni eski yapi nolmus 3

Bu geçicilik algısının kültürel sebepleri de var. Japonya’da yaygın olan Shinto dinine göre doğada her şey ölür ve yenilenir, hiçbir şey kalıcı değildir. Bu görüşe uygun olarak Shinto mabetleri arasında en saygını olan Ise’nin Büyük Mabedi, Sengu adı verilen bir gelenekle her 20 senede bir yıkılıp tekrar yapılıyor.

japonya mimarisi yeni eski yapi nolmus 4

Geçici oldukları düşünüldüğü için Batı’nın aksine evlere hiçbir estetik sınırlama getirmeyen belediyeler ve devlet sayesinde mimarlara geniş bir sanatsal özgürlük sağlanmış oluyor. Düzenli bahçeler içinde yan yana beyaz kutu evlerin ortasında kırmızı bir üçgenin inşa edilmesine kimse karşı çıkamıyor, dava açamıyor. Evini bundan 10 sene sonra satmak istediğinde piyasada hangi evlerin değerleneceğini ve alıcı bulacağını düşünmek zorunda olmayan Japonlar biraz da mimarların gazıyla cesur, ütopik ve eğlenceli hayallerinin içinde yaşayabiliyorlar.

japonya mimarisi yeni eski yapi nolmus 6

japonya mimarisi yeni eski yapi nolmus 5

[ArchDaily aracılığıyla]