Soğuk Savaş döneminde birçok ülkenin “devleti korumak ve yerli-yabancı kaynaklardan bilgi toplamak“la sorumlu CIA, KGB gibi oluşumları vardı. Ancak belki bu en popüler ikisi bile Batı Almanya’nın Ministerium für Staatssicherheit‘i (Devlet Güvenliği Bakanlığı) kadar “etkili” ve baskıcı değildi. İsim tanıdık gelmediyse yaygın olarak bilinen adıyla bahsedelim: Stasi. Stasi, ülke geneline yayılmış ajan faaliyetleriyle ve yakın aile üyelerini birbirini devlete ispiyonlatmasıyla biliniyordu.

O dönemde ajanlık faaliyetlerinin haricinde Doğu’dan Batı’ya kaçma girişimleri de yazılı raporlarla ve fotoğraflarla kayıt altına alındı. Çoğunlukla kaçma girişiminde bulunan gerçek kişiler fotoğraf için Stasi’ye yakalandığı anı canlandırıyor, kaçış anlarını tekrarlıyordu.

Alman fotoğrafçı Arwed MessmerReenactments MfS” ismini verdiği kitabı için Stasi’nin arşivinden yüz binlerce döküman arasından bazı fotoğrafları çıkarmış ve onlara kitabında yer vermiş.

İşte o fotoğraflar:

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 5

Arabanın bagajında kaçmaya çalışanlar yeniden canlandırma için zorlanmış. Yıl belli değil.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 11

Berlin Charité hastanesi’nde çekilmiş. Resmi görevi olmayan memur Egon Schultz’un otopsi fotoğrafı. E, kurşunun girdiği noktayı; A ise çıktığı noktayı gösteriyor. 5-7 Ekim 1964 tarihlerinde çekilmiş.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 13

1980’li yıllarda Stasi karargahlarının maketi.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 3

21 Eylül 1973 tarihinde Batı Berlin’den Oliver Mierendorf ve Karlheinz Hetschold isimli arkadaşlarının yardımıyla kaçmaya çalışan Doğu Berlin’li aile…

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 9

Potsdam’daki sınırın bir maketi. Elektrikli tel örgülere dikkat. Maket, sınırda görev yapan asker Franz Pateley tarafından yapılmış. Garajında 20 sene tuttuğu maketi halka 2011 yılında açmış.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 12

Araba lastiğinden yapılma şamandıra… Fan motoru, araba aküsü… 26 Haziran 1989’da 21:30’da yakalandığında aynı gece Baltık Denizi üzerinden kaçmaya çalışacağını itiraf etti.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 14

Strafor levhadan yapılmış salla kaçma girişimi… 9 Temmuz 1981. Kıyıya çıkamadan tutuklandı.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 2

Schweinfurt plakasıyla Fiat 124’te kaçma girişimi… 1975.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 4

Ağustos 1972. Küçük bir minibüste 5 kişilik ailenin saklanarak kaçma girişimi…

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 10

57 kişinin Batı Berlin’e kaçışına yardımcı olan -bir tuvaletin altında gizlenmiş- tünel.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 8

4-5 Ekim 1964 tarihinde 57 numaralı tünelin boşaltıldığı anlar… Sınırda görev yapan Egon Schultz’un yoldaş M. tarafından yanlışlıkla vurulduğu ve öldürüldüğü an.

dogu berlin stasi arsivleri nolmus 6

12 Eylül 1983. Bir anne ve oğlunun bagajda kaçma girişimi…

Başka N’olmuş: Berlin Duvarı’nın yıkılışı 25. yılında çok çok etkileyici bir olayla anılıyor

[Time aracılığıyla]