Dünyaya anlam, incelik ve güzellik katan büyük sanatçılar psikolojik buhran yaşadıkları için mi sanatçı olmuşlardı veya sanatçı oldukları için mi büyük buhranların kurbanı olmuşlardı? Bilemeyiz ama hepsi, ruhunun en ince derinliklerinde bile; coşku, hüzün, kibir, aşk, inanç ya da özgürlük taşımışlar ve bu duyguları , eserleriyle dışa vurmuşlardı. Tüm bu sanatçılar, eserlerinin hakkını verecek kadar sıradışı yaşamışlardı. İşte o isimlerden bazıları…

Joseph Mallord William Turner

Resim tekniği sıra dışıydı. Fırça yerine parmaklarını kullanıyor, beş parmağıyla birden tuvale saldırıyordu. Tırnaklarının içi leş gibiydi ancak Turner onları, sanatçının ruhunun simgesi olarak görürdü. Büyük ve pahalı bir evde yaşardı ve babasını kölesi gibi kullanırdı. Kız kardeşi öldükten sonra cinnet geçiren annesini, akıl hastanesine kapattırdı ve 4 yıl sonra onu da kaybetti. Sanatçının dalgalı ve coşkun denizlerinin ardında bu acı mı yatmaktaydı?

turner-dido-carthage

Turner-Joseph_Mallord

Michelangelo Merisi da Caravaggio

Babasını 5 yaşında, annesini 17 yaşında kaybeden sanatçı, 1593’te Roma’ya gelmişti. O dönemin parasız sanatçıları Roma’da; suç işler, fazlasıyla içki içer ve bir arada yatarlardı. Ümitsiz ve korkusuzlardı. Caravaggio bu ortama ayak uydurmakta zorlanmamıştır çünkü onun içinde de kavgacı, haz düşkünü, eşcinsel eğilimler bulunmaktaydı. Kiliseye kutsal resimler yapmaya başlamıştı ancak, tüm kutsal kişiliklere gizli bir kusur işleyerek, tanrıları sıradanlaştırmıştı. Sokakta bulduğu modelleri önce inceleyip, eskiz yapmadan direkt boyamaya başlaması onun en etkili yöntemiydi.

Caravaggio cena in emmaus serap coskun

Lena adında bir kadına aşık olmasıyla, içindeki şiddet daha da kabarmış ve rakibi olarak gördüğü bir adamı gece sırtından bıçaklayarak yaralanmasına sebep olmuştu. Ancak yakalanmamıştı. 1606 yılında yaptığı bir düelloda rakibini öldürmüştü. Bu olaydan sonra cinayet suçuyla aranan Caravaggio şehri terk etmişti çünkü hakkında idam cezası verilmiş ve kafasına da ödül koyulmuştu.

Caravaggio cena in emmaus serap coskun2

Caravaggio cena in emmaus serap coskun3

Caravaggio cena in emmaus serap coskun4

Caravaggio cena in emmaus serap coskun5

Giovanni Lorenzo Bernini

Heykel sanatının herkese ilham veren sanatçısı Bernini, içinde derin coşkular barıdıran bir adamdı. Caravaggio’dan etkilenmiş ve onun resimlerindeki incelikleri heykellerine işlemişti. Mermere verdiği canlılığı onun kadar kimse başaramamıştı. Çok okuyan, kültürlü, disiplinli bir kişiliğe sahip olan sanatçı, aynı zamanda mimar ve oyun yazarıydı. Asla içki içmeyen ve tanrıya sonsuz bir aşkla bağlı bir adamdı. Tüm bu özelliklerinin yanı sıra aşırı kibir ve yüksek egoya sahipti.

bernini 1 serap coskun

Her şeye sahip olma tutkusuna sahip ve hatta yardımcısının karısı Costanza Boronelli de bu tutkuların arasındaydı. Coşkulu bir aşk yaşayan ikili hakkında sürekli dedikodular yükseliyor çünkü Costanza, Bernini’nin erkek kardeşiyle de birlikte oluyordu. Bu söylentilerin üzerine Bernini bir gün ikisini birlikte yakaladı ve kardeşini öldüresiye döverek iki kaburgasını kırdı. Uşağının yarımıyla da Costanza’nın yüzünü lime lime doğrattırdı. Bu caniliklerine rağmen, kilise Bernini’yi küçük bir para cezasına çarptırdı ve kardeşi ile Costanza’yı ağır şekilde cezalandırdı. Bernini tüm bunları, ona sahip çıkan Papa’ya borçludur. Papa bu olaydan sonra Bernini’yi evlendirerek onu kendince cezalandırmıştır.

bernini 1 serap coskun3

Jacques-Louis David

En yakın arkadaşları Maximilien Robespierreve ve Marat ile Fransız Devrimi’nin aktif destekçilerinden olan David; halkı uyandırmayı ve devrime destek olmalarını sağlamayı görev edinmiştir. Bunu da yapabildiği en iyi şekilde, resimleriyle yapmıştır. Resimlerinde seçtiği antik konularla hem kralı ve sarayı eleştirmiş hem de halka ihtiyaç duydukları cesareti ve azmi vermiştir. (Not: ”Figaro’nun Düğünü” isimli oyun da bu devrimin en büyük tetikleyicisidir.)

david the death of marat 1793 serap coskun

Fransız Devrimi gerçekleşmiş ancak sonuçları beklenildiği kadar iyi olmamıştır. Bu üç büyük devrimci ve diğer jakobenler; karşı görüşlü herkesi giyotine yollayarak öldürmeye başlamışlar ve Fransa’nın meşhur ‘Terör Dönemi’ne sebep olmuşlardır. Olaylar çığrından çıkmaya başlayınca Marat diğer partinin yanlısı olan bir kadın tarafından öldürülmüştür.

David belki de en büyük acıyı yaşamıştır ve hemen Marat’nın cesedinin yanına giderek onu, ölümsüz bir kahraman gibi resmetmiştir ve hayatının en güzel eserini de böylece ortaya koymuştur: ‘Marat’nın Ölümü’. Ardından ‘Beyaz Terör’ dönemi baş göstermiş ve David hapse atılmıştır. Ancak hapisten çıkınca o zamana dek bütün politik görüşlerine ve yaptıklarına ters olarak dönemin kralının ressamı olmuştur, Napoleon’un. Devrimin en büyük ateşleyicilerinden ve savunucularından biri olarak anılarını ve eserlerini bize bırakarak 77 yaşında Belçika’da ölmüştür.

Mark Rothko

1958 yılında Kanada’da açılacak olan Four Seasons restoranının dekorasyonu için bir ressam arandığında akıllara ilk gelen isim Mark Rothko olmuştur. Toplam 55 metrekare büyüklüğünde bir çalışma için Rothko’ya o günün parası ile 35 bin dolar (şimdi 2,5 milyon dolar) teklif edilmiştir. Bir başkası olsa, hele de Rothko gibi uzun zamandır maddi durumu bozuk olan biri, bu teklifi hemen kabul ederdi. Ama Rothko için durum o kadar kolay değildi. Çünkü o karmaşık duyguları olan çelişkili bir adamdı. Bir akşam restorana gitmiş ve zengin müşterileri izledikten sonra, resmini bu restorana vermekten vazgeçerek, sözleşmeyi feshetmişti. O “zengin züppelerin”, onun resmiyle ilgilenmeyeceğini düşünmüştü.

Rothko-Underground-Fantasy-1940

Yıllarca aşırı biçimde tükettiği alkol ve sigara sanatçıda, solunum ve kalp rahatsızlıklarına yol açmıştır. İkinci evliliği de bozulmuş ve ağır depresyona girmiştir. Bozulan ruh hali resimlerine de yansımış ve tuvallerinde sadece siyah kullanmaya başlamıştır. Eserleri alıcı bulamamıştır ve Rothko ısrarla popüler eserler yapmamıştır. Bir gün bir şapelin duvar resimleri işi geldiğinde ‘hayatının en iyi eseri ‘ olacağını düşünerek, heyecanlanmıştır. 6 yıl sürmüştür bu çalışma. Ancak şapel kapılarını tüm dünyaya açmadan 1 yıl önce Rothko; evinde, bir jiletle her iki kolunu da dik bir açıyla keserek, yaşamına son vermiştir.

rothko-archaic-idol

rothko-no-3-no-13

h/t: dailymotion; williamturner; eksion; wikipedia; sanatkaravanı; sanatabaşla; dünyalılar

Başka N’olmuş: Çizgi film ressamlarının daha gerçekçi çizimler için başvurdukları yöntem

illustratorlerin surat ifadeleri nolmus 13