5 milyondan az nüfusu ve 4.000 civarında tutuklusuyla ilginç bir ülke Norveç. Bu ilginçliğin kaynağı sadece rakamlar değil. Mesela bu 4 bin tutuklunun 120’si komün hayatı yaşıyor. Kendi ürettiğini tüketiyor. Demir parmaklıkların, kameraların yerini şezlongların, solaryumların aldığı bir tutukluluk deneyimi bu.

norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 4

Başkent Oslo’nun güneyinde yer alan Bastoy adası “dünyanın ilk ve tek ekolojik hapishanesi” ünvanına sahip. Tutukluluk süresi sonrası tekrar suç işleme oranı da yüzde 70 dolaylarında olan Avrupa standartlarının çok çok altında: yüzde 16! Tutuklular tahta bungalov evlerde kalıyor. Bazıları çiftliklerde çalışırken bazıları mutfakta sorumluluk alıyor. Boş zamanlarında ata binebilen, balık tutabilen, tenis oynayıp kayak yapabilen tutuklular durumdan çok memnun.

norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 9

2.6 kilometrekare büyüklüğündeki adada 70 civarında görevli çalışıyor. Bunların 35’i üniformalı gardiyanlar. Gardiyanların esas işi tutukluları günde üç kere saymak. Sabah ilk saatlerde, iş yerlerinde ve herkes kendi evine çekilmeden önce…

Her bir evde 6 tutuklu yaşıyor. Herkesin kendi odası var ve ev arkadaşlarıyla yalnızca mutfağı ve banyoyu paylaşıyor. Yetkililerin ifadesine göre bir hapishanedeki esas amaç suçluların elinden özgürlüklerini almaktır. Onlara acı çektirmek değil. Bu insanlar tutuklulukları süresince yaşamdan uzaklaşmıyor aksine yaşama olan adaptasyonları artıyor.

norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 8

Bastoy Blues Band isminde bir müzik grubu da olan adanın sakinlerinin bir kısmıyla konuşma şansı yakalayan The Guardian muhabiri eski bir hükümlü Erwin James’in yazdıklarına göre tutukluların hepsi hangi suçlardan dolayı orada bulunduğunu anlatma ihtiyacı hissediyor.

norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 11

Adanın en yaşlı sakini 72 yaşındaki Vidor, “eğer bu ülkede idam cezası olsaydı o cezayı kabul ederdim, canımı alın derdim, çünkü benim gibi katillerin saklanacak bir yeri olmaz, gidecek bir yeri olmaz” diyor. Vidor’un kurduğu cümleden hareketle Norveç’te idam cezasının ve ömür boyu hapis cezasının olmadığının da altını çizelim.

norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 13

Tutukluların kimi felsefeye merak salmış, kimi internet bağlantısı ve dizüstü bilgisayarı sayesinde sosyoloji çalışmalarına devam ediyor. Muhtemelen hayatları boyunca onları rahat bırakmayacak karanlık geçmişleri burada aydınlanıyor ve artık hiçbir şeyin eskisi gibi olmak zorunda olmadığının farkına varılıyor. Bütün dünyada uygulanan bu ceza yöntemlerinin tanımlarının yeniden yapılması ve gerekli derslerin alınması ümidiyle…

norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 3 norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 6norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 7 norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 10

norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 2 norvec hapis ada tutuklu Bastoy nolmus 5

Başka N’olmuş: Gerçekte işlemediğiniz bir suçu itiraf edebilir misiniz?

h/t: theguardian, dailymail, wiki