Beşir Fuad, 1852-1887 yılları arasında İstanbul’da yaşamış ve çeşitli türlerde verdiği eserleriyle kayıtlara “sıradışı” bir Tanzimat Dönemi aydını olarak geçmiş. Kendisi için “sıradışı” tanımı kullanılıyor çünkü romantizm akımının etkisindeki diğer Tanzimat aydınlarından farklı olarak edebiyatta realizmi ve natüralizmi, felsefede ise pozitivizm ve materyalizmi benimsemiş. Ayrıca kendisine, Türk edebiyatındaki ilk denemeci, ilk Türk materyalist, ilk biyografici ve ilk eleştirmen gibi sıfatlar yakıştırılmış. Takdir edersiniz ki Osmanlı döneminde bu gibi sıfatları hak ediyor olabilmek gerçekten de cesaret gerektiriyor.

Peki zamanının oldukça ötesinde ve son derece cesur bir aydın olarak kabul gören Beşir Fuad’ı, bu denli sıra dışı yapan başka bir özelliği daha var desek? Hatta bu, belki de hayatı boyunca verdiği eserlerinin bile önüne geçmiş trajik bir hikaye…

besir fuad kendi intiharını yazan adam nolmus 1

Beşir Fuad, 35 yaşında intihar ederek hayatına son verirken ölüm anında hissettiklerini birkaç satır da olsa kaleme almış. Bu çok ilginç eylemi gerçekleştirmesindeki amaç, gerisinde ölüm anında hissedilenlere dair az da olsa bilimsel bir veri bırakabilmekmiş. Ancak o zamana kadar intihar kavramına oldukça yabancı olan Osmanlı toplumunda ve basında büyük yankı bulan bu eylem, İstanbul’da bir intihar salgını başlatmış. Sanatçı, cesedini kadavra olarak Tıbbiye’ye bağışladıysa da bu arzusu yerine getirilmemiş.

Bu arzusuyla ilgili Ahmet Mithat Efendi’ye yazdığı mektubundan:

Hayatımda fenne hizmet eylediğim gibi, cenazemin de öyle hâdim olmasını arzu eylediğimden, cenazemi teşrih olunmak üzere teberruan Mekteb-i Tıbbiye’ye terk eyledim ki veresem şu arzuma mâni olmazlar. İntiharımı da fenne tatbik edeceğim; şiryanlardan birinin geçtiği mahalde cildin altına ‘klorit kokain’ şırınga edip buranın hissini ibtal ettikten sonra orasını yarıp şiryanı keserek seyelan-ı dem tevlidiyle terk-i hayat edeceğim…

İntiharı sırasında yazdığı iddia edilen parça:

Ameliyatımı icra ettim, hiçbir ağrı duymadım. Kan aktıkça biraz sızlıyor. Kanım akarken baldızım aşağıya indi. Yazı yazıyorum kapıyı kapadım diyerek geriye savdım. Bereket versin içeri girmedi. Bundan tatlı bir ölüm tasavvur edemiyorum. Kan aksın diye hiddetle kolumu kaldırdım. Baygınlık gelmeye başladı.

Sözü edilen metin ve intiharıyla ilgili mektupları Ahmet Mithat Efendi “Beşir Fuad” isimli eserinde yayınlamıştır.

Başka N’olmuş: İnsanların kendilerini öldürdükleri yerlerde, son baktıkları manzaralar

Başka N’olmuş: Sanatçılar Robin Williams’ın ardından neler çizdi?

[Vikipedi aracılığıyla]