Kader mi cinayet mi? Mekke’nin 128 yıllık akılalmaz değişimi

Eylül ayında Mekke’de iki büyük facia yaşandı. İlki 11 Eylül’de Kabe’yi Genişletme Projesi çalışmaları için kullanılan vinçlerden birinin devrilmesiyle oldu. Hac ibadeti için orada bulunan 111 kişi hayatını kaybetti. Ardından 24 Eylül’de şeytan taşlama sırasında çıkan izdihamda 769 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı. Suudi başmüftüsü olayla ilgili “Kader, alın yazısı kaçınılmazdır. Bu işte yetkililerin sorumluluğu yok.” dedi. Bu son olayla birlikte son 25 yılda şeytan taşlama sırasında çıkan izdihamlarda, toplam 3500 kişi hayatını kaybetmiş oldu.

Hal böyleyken Hac ibadetinin, insan hayatını hiçe sayarak, akıl almaz şekilde ticarileşiyor olması tekrar konuşulmaya başlandı. Mekke ve Medine’nin genişletme çalışmalarının ardından Suudi Arabistan’ın hac ve umre gelirlerinin 1.66 milyar dolara ulaşması bekleniyor. 2020’de bu rakamın 4.8 milyar doları bulacağı tahmin ediliyor. Şimdi olayın adını “kaza”dan “cinayet”e çevirsek pek de yanlış olmaz. 25 bin euro’ya lüks Hac turları, özel koruma ve helikopterlerle yapılan şeytan taşlama ritüelleri, Kabe manzaralı rezidanslardan bahsetmeyelim bile…

Ya da biz susalım, fotoğraflar konuşsun. 1887‘de, fotoğrafçı Al Sayyid Abd al Ghaffar Hac ibadeti sırasında Mekke’yi fotoğrafladı. 128 yıl sonra bugün Mekke dev inşaat vinçlerinin hüküm sürdüğü bambaşka bir yer… 1887’de Al Sayyid Abd al Ghaffar’ın çektiği yerlere bir de bugün bakalım.

dun ve bugun mekke tarih fotograf 2
Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress
dun ve bugun mekke tarih fotograf 3
Mohammed Al-Shaikh / AFP
dun ve bugun mekke tarih fotograf 4
Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress
dun ve bugun mekke tarih fotograf 5
Ahmad Masood / Reuters
dun ve bugun mekke tarih fotograf 6
Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress (Mina Vadisi’nin batısında hacılar)
dun ve bugun mekke tarih fotograf 7
Mosa’ab Elshamy / AP (Mina Vadisi’nde hacıların çadırları)
dun ve bugun mekke tarih fotograf 8
Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress
dun ve bugun mekke tarih fotograf 9
Mosa’ab Elshamy / AP
dun ve bugun mekke tarih fotograf 11
Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress
dun ve bugun mekke tarih fotograf 12
Ahmad Masood / Reuters
dun ve bugun mekke tarih fotograf 13
Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress
dun ve bugun mekke tarih fotograf 14
Mosa’ab Elshamy / AP
dun ve bugun mekke tarih fotograf 15
Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress
dun ve bugun mekke tarih fotograf 16
Mosa’ab Elshamy / AP
dun ve bugun mekke tarih fotograf 17
Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress
dun ve bugun mekke tarih fotograf 18
Muhammad Hamed / Reuters

Başka N’olmuş: Tolstoy’un kendine koyduğu 17 hayat kuralı

h/t: The Atlantic