Eylül ayında Mekke’de iki büyük facia yaşandı. İlki 11 Eylül’de Kabe’yi Genişletme Projesi çalışmaları için kullanılan vinçlerden birinin devrilmesiyle oldu. Hac ibadeti için orada bulunan 111 kişi hayatını kaybetti. Ardından 24 Eylül’de şeytan taşlama sırasında çıkan izdihamda 769 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı. Suudi başmüftüsü olayla ilgili “Kader, alın yazısı kaçınılmazdır. Bu işte yetkililerin sorumluluğu yok.” dedi. Bu son olayla birlikte son 25 yılda şeytan taşlama sırasında çıkan izdihamlarda, toplam 3500 kişi hayatını kaybetmiş oldu.

Hal böyleyken Hac ibadetinin, insan hayatını hiçe sayarak, akıl almaz şekilde ticarileşiyor olması tekrar konuşulmaya başlandı. Mekke ve Medine’nin genişletme çalışmalarının ardından Suudi Arabistan’ın hac ve umre gelirlerinin 1.66 milyar dolara ulaşması bekleniyor. 2020’de bu rakamın 4.8 milyar doları bulacağı tahmin ediliyor. Şimdi olayın adını “kaza”dan “cinayet”e çevirsek pek de yanlış olmaz. 25 bin euro’ya lüks Hac turları, özel koruma ve helikopterlerle yapılan şeytan taşlama ritüelleri, Kabe manzaralı rezidanslardan bahsetmeyelim bile…

Ya da biz susalım, fotoğraflar konuşsun. 1887‘de, fotoğrafçı Al Sayyid Abd al Ghaffar Hac ibadeti sırasında Mekke’yi fotoğrafladı. 128 yıl sonra bugün Mekke dev inşaat vinçlerinin hüküm sürdüğü bambaşka bir yer… 1887’de Al Sayyid Abd al Ghaffar’ın çektiği yerlere bir de bugün bakalım.

dun ve bugun mekke tarih fotograf 2

Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

dun ve bugun mekke tarih fotograf 3

Mohammed Al-Shaikh / AFP

dun ve bugun mekke tarih fotograf 4

Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

dun ve bugun mekke tarih fotograf 5

Ahmad Masood / Reuters

dun ve bugun mekke tarih fotograf 6

Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress (Mina Vadisi’nin batısında hacılar)

dun ve bugun mekke tarih fotograf 7

Mosa’ab Elshamy / AP (Mina Vadisi’nde hacıların çadırları)

dun ve bugun mekke tarih fotograf 8

Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

dun ve bugun mekke tarih fotograf 9

Mosa’ab Elshamy / AP

dun ve bugun mekke tarih fotograf 11

Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

dun ve bugun mekke tarih fotograf 12

Ahmad Masood / Reuters

dun ve bugun mekke tarih fotograf 13

Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

dun ve bugun mekke tarih fotograf 14

Mosa’ab Elshamy / AP

dun ve bugun mekke tarih fotograf 15

Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

dun ve bugun mekke tarih fotograf 16

Mosa’ab Elshamy / AP

dun ve bugun mekke tarih fotograf 17

Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

dun ve bugun mekke tarih fotograf 18

Muhammad Hamed / Reuters

Başka N’olmuş: Tolstoy’un kendine koyduğu 17 hayat kuralı

h/t: The Atlantic