Bir Meksika geleneği olan ölüler gününü Guillermo del Toro’nun prodüksiyonu “The Book of Life” filmini izleyene kadar bilmiyordum. Bilgisayar başına geçer geçmez meseleyi araştırmaya başladım.

oluler gunu 5

Arkadaşların ve ailelerin bir araya gelerek ölülerinin arkasından dua etmesi ve onları hatırlaması üzerine kurulu bu hadise her yıl 31 Ekim gecesinde başlayıp 1 ve 2 Kasım olmak üzere 2 gün sürüyormuş.

Aztek ölüm tanrıçası Mictecacihuatl’a adanmış bir kutlama olarak başlayan gelenek Hristiyanlığın topraklara gelmesiyle bu yeni dine adapte olmuş. Katolik inancının “All Saints Day” ve “All Souls Day” adını verdiği iki güne dönüşen kutlamalar halen pagan inancının esaslarını taşıyor.

oluler gunu 4

Ölüme bakış açıları, ölümle kurdukları ilişki pagan zamanlardan kalma kozmoloji ile şekillenmiş Meksikalılara göre hayat bir döngüdür. Ölüm bir şeyin sonu değildir. Ölüler halen evrenin bir parçasıdır.

Bu görüş nedeniyle ölüler günü hüzünlü bir gün değil aksine kutlanacak, şenlikli bir gün olarak görülür. Bu gün insanların ölmüş olan sevdikleriyle bir arada olabildiği bir gündür. Bu günün öncesinde evlerde ölüleri için sunaklar hazırlayan insanlar, sunakları çiçeklerle donatır. Çiçek olarak genelde sarı kadife çiçeği seçilir. Sunağa bol miktarda yiyecek, içki bırakılır. Bu yiyeceklerin başında bu güne özel hazırlanan “pan de muertos” adı verilen ekmek bulunur. Mumlar ve dini eşyaların yanı sıra sunaktaki en ilginç şey şekerden, çikolatadan yapılan kurukafalar…

oluler gunu 2

Evdeki bu hazırlıklar bitince mezarlığa gidiliyor ve orası da aynı şekilde süsleniyor. Genellikle insanlar geceyi mezar başında, ölülerinin sevdikleri yiyeceklerle piknik yaparak ve onların ruhlarına kadeh kaldırarak geçiriyorlar. Bir süre sonra müzisyenler de mezarlığa geliyor.

Bu gün karnavalesk bir şekilde kutlanıyor. Çünkü bu bir yandan da hayatın kutlanması… İnsanlar yüzlerini kurukafa şeklinde boyuyorlar ve etrafta öyle geziyorlar.

oluler gunu 3

Ölüler için yapılan hazırlıklar aslında bir misafir için yapılan hazırlıkları andırıyor. Bunun sebebi o günlerde ölülerin yaşayanları ziyarete geldiğine ve ölülerin hatırlandıkça yaşayacağına olan inançtır.

oluler gunu

Bu kutlamaların ilk günü olan 1 Kasım “Día de Angelitos”, küçük melekler günü olarak geçer. Bu gün ölen çocuklara adanmıştır. 2 Kasım ise bütün ölülerin günüdür.