Gün içinde sürekli bir aradayız. Vapurda, otobüste, sokakta, okulda, işte… Peki birbirimizle ilgili ne biliyoruz? Ya da bir sürü ortak alanı paylaşırken, tutkularımızı, hayallerimizi paylaşabiliyor muyuz? “O ne giymiş öyle!” “Ne sıska!” “Ne şişman!” diye diye fiziki yüzeysellikler kuyusunun dibini boyluyoruz. Birbirimizin derinliklerini merak etmeyi bırakalı çok olmuş olabilir, ama belki de bu kuyudan çıkmak için bir işaret bekliyoruz. Candy Chang‘in 2012’de TED’de yaptığı konuşma tam da aradığımız işaret gibi duruyor.

candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 2

2009 yılında çok sevdiği birini ani bir şekilde kaybetmesi sonucu ölümle ilgili sıkça düşünmeye başlayan Chang, kaybettiği anlamları yeniden görebildiğini ve sahip olduğu zaman için minnet duyduğunu söylüyor. Ama günlük hayatın koşuşturmaları sırasında bu hisleri sürdürmekte güçlük çektiğini ekliyor: Günlük koşuşturmalara kendimizi kaptırmak ve bizim için asıl önemli olanları unutmak kolaymış gibi geliyor.” 

candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 1

Candy Chang, bunları düşünürken yaşadığı mahalledeki insanların ne hissettiklerini, nasıl yaşadıklarını, kurdukları hayalleri merak ediyor. Buradan yola çıkarak, arkadaşlarının katkılarıyla terk edilmiş bir evin bir duvarını kocaman bir kara tahtaya çevirip, tahtanın her tarafını tek bir cümleyle dolduruyor: “Ölmeden önce … istiyorum.”

candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 8

Yoldan geçen herkesin bir tebeşir alıp cümledeki boşluğu diledikleri gibi doldurabileceği bu çalışma, Chang için ortak alan paylaşımı duygusunu daha anlamlı kılıyor: Bu deneyden ne bekleyeceğimi bilmiyordum, ama ertesi gün duvar tamamen doldurulmuştu.

candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 5

Chang, zor günlerden geçtiği sıralarda insanlarla yaptığı bu paylaşımın kendisine çok iyi geldiğini söylüyor: Bu, yalnız olmamanıza dair bir şey. Aynı zamanda kendi yansımamızı görmek, bunun üzerinde düşünmek ve büyüyüp değişirken bizim için en önemli şeyleri hatırlamakla ilgili.

candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 6

Chang’in kara tahtasından birkaç paylaşım:

“Ölmeden önce, korsanlıktan yargılanmak istiyorum.”

“Ölmeden önce milyonların karşısında şarkı söylemek istiyorum.”

“Ölmeden önce bir ağaç dikmek istiyorum.”

“Ölmeden önce, elektrik ve su şebekesinden yararlanmadan kendi kendime yaşamak istiyorum.” 

“Ölmeden önce, ona bir kere daha sarılmak istiyorum.”

“Ölmeden önce, birisinin kahramanı olmak istiyorum.”

“Ölmeden önce, tamamen kendim olmak istiyorum.”

candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 12candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 11

Unuttuğumuz şeyleri hatırlamak, iyi gelmedi mi? Yalnız olmadığımızı bilmek? Milyarlarca insan şu an yaptığı işte sıkılıyor, aşk acısı çekiyor, kaybettiği yakını için gözyaşı döküyor ve bir yandan da hayaller kuruyor. Aynı bizim gibi… Zaman hızla geçiyor ve üzülerek söylüyoruz ki paylaşmadan, birbirimize dokunmadan geçen zamanın biriktiği bir kumbara yok. Sahip olduğumuz en önemli iki şeyin zaman ve insanlarla ilişkilerimiz olduğunu söyleyen Chang, buna ölümü düşünmek konusunu da ekliyor: Çoğunlukla ölümü konuşmaktan ve hatta düşünmekten caydırılıyoruz, ama ölüm için hazırlanmak yapabileceğiniz en güç verici iş. Ölümü düşünmek, hayatınıza açıklık kazandırıyor. diyor.

candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 10

Chang pek de haksız değil. Ortak alanları paylaşıyoruz. Ortak hisleri paylaşıyoruz. Bunu biliyoruz, ama göremiyoruz. Chang’in son sözleri, kuyunun dibindeyken en azından gökyüzünden bir parça görmemize sebep olabilecek gibi: Paylaştığımız alanlar kişisel ve toplumsal olarak bizim için önemli olan şeyleri daha iyi yansıtabilir. Umutlarımızı, korkularımızı, hayallerimizi paylaşacak daha çok alana sahip oldukça, çevremizdeki insanlar bize sadece yardımcı olmayacak, daha iyi bir yaşama sahip olmamıza yol açacaklar.

candy chang duvar olum yasam paylasim komsu 4

Candy Chang’in çalışması, kısa sürede o kadar büyük ilgi görüyor ki Kazakistan, Güney Afrika, Avustrulya, Arjantin gibi dünyanın pek çok yerinde paylaşım duvarları oluşturuluyor. 2013 yılında Kadıköy’ün Yeldeğirmeni mahallesinde de yapılan bu paylaşım duvarını buradan inceleyebilirsiniz.

h/t: ted

Başka N’olmuş: 17 sokak sanatçısı bir hapishanenin 4661 metrekarelik duvarına resim yaptı: İşte sonuç!

4661 metrekare hapishane duvari graffiti 10