Yaşadığımız şu günlerden de anlayacağımız üzere her ülke geçmişindeki en önemli ve en şaşaalı son dönemi özleme krizi içerisine girer. Bu çoğu zaman bir buhran getirir. 1960 Roma Olimpiyat Oyunları, bu sosyolojik tespit için daima net bir örnek olmuştur. II. Dünya Savaşı İtalya’sı sona ereli 16 sene olmuş ancak eski sevgilinin kalıntıları İtalya’da hala nefes aldığı için özlem bitmemişti. Bu sebeple, organizasyon komitesi Mussolini iktidarının anılarıyla dolu bir olimpiyat ayı yaşatmayı planlıyordu. Roma Maratonu bunun en derin hissedildiği organizasyon oldu.

Maraton gece koşuluyor; o karanlıkta yarışmacıların yolunu aydınlatan meşaleleri, ne hikmettir ki, İtalyan askerleri tutuyor; yarış alanı tüm Roma şehrini kapsıyordu. Böylelikle seyirciler ve yarışmacılar Roma’nın tamamını izliyor; Roma’nın kurulduğu dönemden beri ayakta kalan tüm o gösterişli heykelleri, Mussolini’nin heykellerini ve aslanlarını bu sayede görüyordu.

Abebe Bikila maraton roma italya ciplak ayak etiyopya nolmus 3

O yıllarda, maratonda günümüzde olduğu gibi net bir Doğu Afrika hegemonyası hakim değildi. Sovyet sporcuları o dönem her şeyde iyi oldukları gibi maraton dalını da domine ediyordu. Hatta öyle ki, günümüzde her maraton kürsüye en az iki sporcusunu çıkaran Etiyopya, o yıl yarışmada iki asil, bir yedek sporcu ile temsil ediliyordu.

Etiyopya’nın iki asil sporcusundan biri turnuvadan çok önce, diğeri ise turnuvaya günler kala sakatlanıyor, aslen Etiyopya lideri Selasie’nin korumalığını yapan yedek sporcu Abebe Bikila, bir anda Etiyopya’nın umudu oluyordu. Ancak Bikila o günlerdeki Etiyopya ekonomisinin analizi niteliğinde bir sorun ile karşı karşıyaydı. Zira Bikila’nın ayakkabıları eski ve hayli kötü durumdaydı. Maraton için yapılan son antrenmanın ardından ayakkabılar kullanılamaz haldeydi. Bikila ya çekilecek ya da çıplak ayakla koşmak zorunda kalacaktı. Ancak Bikila için çıplak ayakla koşmak zannedildiği kadar problem değildi. O bunu ülkesinde defalarca etüt etmiş ve deneyim kazanmıştı, bu nedenle “Koşarım!” dedi.

Etiyopya’nın daha önce hiç maraton tecrübesi olmayan, esame listesinde adı bulunmayan çıplak ayaklı sporcusu Abebe Bikila 11 göğüs numarasıyla startı bekliyordu. Nihayet start verildi ve uzun maraton başladı.

Abebe Bikila maraton roma italya ciplak ayak etiyopya nolmus 2

Bikila koşuyor; durmuyor ve rakiplerini eksiltmeye devam ediyordu. İlk 5 içerisine girdiğinde, maratonu anlatan spikerlerin dikkatini çekti:

Sevgili seyirciler, özür diliyorum ama listede adı olmayan çıplak ayaklı bir Afrikalı şu an 5. sırada!

Bikila, fonda koşarken ayak tabanlarının çıkardığı sesle, önündeki isimleri ağır ağır geçti ve 1960 Maratonu’nun kazanı oldu; Abebe Bikila, maratonu 2 saat 15 dakika 16 saniye 2 salisede tamamlayarak altın madalyaya uzandığında; olimpiyatlarda madalya kazanan ilk siyahi Afrikalı da oluvermişti.

Tüm bunlar bir yana, Abebe Bikila, birinci sırada bulunan Abdesselam’ı geçerek aslında yalnızca liderliği elde etmiyordu. İtalya’nın işgal ettiği Etiyopya’dan çıplak ayaklarıyla gelerek Mussolini heykellerinin gözü önünde Roma’yı fethediyor; bir nevi ülkesinin intikamını alıyordu.