“Günahla yaşıyorum, gülerek öleceğim.”, “Aşkın kıymetini, özgürlüğün değerini bil!” ve diğerleri…

1989 yılından 1993’e kadar usta Rus fotoğraf sanatçısı Sergei Vasiliev ülkesinin onlarca farklı noktasında yüzlerce mahkumu fotoğrafladı. Bu mahkumların fotoğrafçının modeli olmasının sebebi üzerilerinde taşıdıkları dövmeler. Bu dövmeler mahkumlar arasında onlara özel bir iletişim kanalı sağlıyor. Her bir çizim onu taşıyan mahkumun suç dünyasındaki geçmişine işaret ediyor.

Ayak parmaklarından alınlarına kadar mahkumların her yerinde olabilen bu dövmeler bazen dini sembollerle, bazen yazılarla pek çok şey anlatıyor. Hapishane sınırları içerisinde kim kime bulaşmaması gerektiğini böylelikle rahatlıkla kestirebiliyor. Estetik olarak çok da iddialı olmayan dövmeler aslında mahkumlar için önemli bir göreve hizmet ediyor. Elbette işlediği suçlarla övünenler de var aralarında, o dövmeye baktıkça kirli geçmişini hatırlayıp aynı hataları tekrarlamamak isteyenler de…

Sergei Vasiliev‘in karelerindeki, dönemin Rus mahkumlarının anlamını çok da iyi bildiği, dövmeler ve anlamları karşınızda…

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 9

Omuzlardaki hançerler mahkumun içerideyken bir cinayet işlediğini ve aynı zamanda başka cinayetler işlemek için para karşılığı tutulabileceğini gösteriyor. Ayaktaki çanlar cezası bitene kadar içeride kaldığını, kelepçeler ise tutukluluk sürelerinin beş yıldan fazla olduğunu gösteriyor. Parmaklardaki yüzük dövmeleri ise vücudunun geri kalanı giysilerden görünmediğinde işlediği suçların yine aynı şekilde görülmesi için. Diz kapaklarındaki yıldızlar ise “polisten önce diz çökmem” anlamına geliyor. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 1

Geleneksel tipte dövmeler… Göğüs ve karın bölgesinin ortasında büyük bir dövme… Merkezdeki motif Raphael’in Madonna’sı. Hırsızların tılsımı olarak görülen bu dövme genellikle vücudun bu bölümlerine yapılırdı. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 2

Omuzda yer alan ağ üzerindeki örümcek farklı anlamlar taşıyabiliyor: eğer örümcek ağa tırmanıyorsa dövmeyi taşıyan kişi hayatını suç işlemeye adamış demektir. Eğer örümcek ağdan aşağı iniyorsa, kişi farklı bir hayatın peşindedir. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 8

Kilidin etrafında, “Aşkın kıymetini bil, özgürlüğün değerini bil!” yazıyor. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 10

Apoletler, yıldızlar, dini motifler… Hepsi bir hırsızın yüksek rütbesini gösteriyor. Apoletin ortasında yer alan kafatası “Hiçbir zaman köle olmadım, olmayacağım.” anlamına geliyor. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 4

Bu mahkumun rastgele yapılmış kalabalık dövmeleri suç dünyasındaki rütbesini rahatlıkla gösteriyor. Verdiği “hizmetler”, bütün geçmişi, başarıları, başarısızlıkları… Hepsi burada. Bu dövmeler mahkumların kimliği, pasaportu, dosyası, ödül vitrini, diploması, her şeyi… Bu dövmeler olmadan sosyal statüsü olamaz. Göğsündeki dövmede “Ölüm intikam değildir, ölüler acı çekmez” yazarken kollarda “Günahla yaşıyorum, gülerek öleceğim.” yazıyor. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 12

Yüksek rütbeli, otoriter bir hırsız. 1950’li yılların başında hırsızlar ya küçük haçlar ya da noktalar yaptırıyordu vücuduna. Ancak bu noktaların ve haçların sayısı kaç kere hapis yatıldığıyla ilgiliydi. Dövmeleriyle yalan söyleyenlerin yani işlediği suçları abartanların ya da yattığı yılların sayısını fazla gösterenlerin bazıları öldürülüyordu. Genellikle jiletle ya da zımpara kağıdıyla dövmeleri çıkarılıyordu. Sağ üst kolda Almanca “Tanrı bizimle.” yazılı. Bir başka tarafta “Ölümlü olduğunu unutma” yazıyorken parmaklarda “BARS” (parmaklık) yazıyor. Yine sol kolda “Günahlardan kurtuluş yok, mutluluk yok” yazıyor. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 3

Bacakta “Dünya sensiz bomboş” yazıyor. Sağ göğüs üzerindeki “Made in CCCP” Sovyet Rusya’nın kullandığı kalite sembolü. Yüksek kalite ürünlerin üzerine basılıyordu. Sağ koldaki dikenli tel içerisindeki gül dövmeyi taşıyanın 16. ya da 18. yaşını içeride geçirdiğini gösteriyor. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 5

Boyunda “Mutluluğa ihtiyacım yok” yazarken altında “Günahla yaşıyorum, gülerek öleceğim” yazıyor. Mahkumun yüzündeki iz genellikle içerideki arkadaşlarını ispiyonlaması ya da birine ihanet etmesi durumunda yapılırmış. © Sergei Vasiliev

rusya hapishane dovmeleri Sergei Vasiliev 6

Bu mahkum uyuşturucuyla ilgili bir suçtan dolayı içeride. “Gott mit uns” yani “Tanrı bizimle” cümlesi hem Rus İmparatorluğu’nun hem de Üçüncü Reich’in sıkça kullandığı bir ifade. Nazi haçı “Kimse beni ilgilendirmiyor” anlamı taşıyor. Agresif duruşun simgesi bu dövme genellikle boyun bölgesinde bir zincire bağlı gibi yapılırmış. Alındaki dikenli teller ise dövmeyi taşıyanın asla düzeltilemeyeceğini gösteriyor. © Sergei Vasiliev

Başka N’olmuş: “Yaşlanınca dövmelerin nasıl görünecek?” sorusuna tokat gibi cevap

[fotografiamagazine aracılığıyla]