İstanbul’daki sokak sanatının son yıllardaki yükselişi kenti herkes için daha yaşanır bir yer haline getiriyor. Bu dönüşümün görünmez aktörleri şüphesiz ki sokak sanatçıları. Her sabah evden işe giderken, akşamları o çok sevdiğimiz kafede otururken ya da köşe başında arkadaşı beklerken gözümüze takılan güzel işlerde, işte onların imzası var.

Esk Reyn, Wicx ve Nuka… Onlar İstanbul sokaklarda sık sık işlerine rastladığımız üç başarılı isim. KAFT’ın “Street” koleksiyonu için bir araya gelen sanatçılar, proje kapsamında Kadıköy sokaklarına şahane birer iş bıraktılar. Biz de hem o işlerin hikayesini öğrenmek hem de bu üç sanatçıyı daha yakından tanımak için kolları sıvadık. Üretim süreçleri nasıl ilerliyor? Sokak kültürüne, sokak sanatına dair ne düşünüyorlar?

ESK REYN

Kadıköy sokaklarında dolaşmayı seven biriyseniz, Esk Reyn’in işlerine muhtemelen aşinasınızdır. Genellikle soyut, geometrik desenler çalışan sanatçı, kendine has üslubuyla dikkat çekiyor.

eskreyn-sokak-sanati-4

Esk Reyn bir sokak sanatçısının üslubunun nasıl oluştuğunu şu sözlerle anlatıyor: “Sizi etkileyen isimler, ilham veren ustalar ve önceden yapılan çalışmalardan fikir ve bilgi edinerek bunların üzerine kendinize ait bir anlatım biçimi yaratmaya çalışıyorsunuz. Kendi üslubunuzu yaratma sürecinizi ve deneyimlerinizi de direkt ve samimi bir şekilde insanlarla paylaşıyorsunuz.” Esk Reyn’e göre sokak kültüründe “style/üslup” ve “sokaktaki diğer çalışmalara saygı” kavramları önemli bir yer tutuyor.

eskreyn-sokak-sanati-3

Kadıköy Belediyesi’nin dış cephesinde bulunan Esk Reyn işi.

Sanatçı, “herkese ait olan alanlarda” üretmenin sınırlandıran bir yanının olduğunu söylüyor. Ona göre sokak sanatında “Özgür değil ve hatta daha da kısıtlısınız.”

Esk Reyn’in KAFT Street koleksiyonu kapsamında Kadıköy’de yaptığı çalışmanın adı Tilted Sun. Yoğurtçu Parkı’nda görebileceğiniz iş, bina çatılarının gün batımındaki görünümünden ilham alınarak yapılmış.

esk-reyn-tilted-sun-1

WICX

“Sokakta belirli bir kalıba veya zümreye ait olmaksızın iş üretebiliyorsunuz ve tamamladıktan sonra iş sizin değil, daha çok sokağın oluyor.Sokak sanatçısı Wicx’e ait bu sözler, sokakta sanatçıdan çok eserinin ta kendisinin özgür oluşuna bir vurgu niteliğinde. “Bazen iş çok seviliyor ve mahalleli tarafından korunuyor, bazen karalanıyor ya da belediye tarafından kapatılıyor. İşe dair tepki ve geri dönüşler de bu kadar net oluyor.” diyor Wicx.

wicx-sokak-sanati-3

Sanatçı, okuduğu mitolojik metinlerdeki figürleri yeniden yorumlamayı seviyor. Street koleksiyonu için yaptığı Narashima da o çalışmalardan biri… Sanatçının çoğunlukla çalıştığı Yeldeğirmeni’nde yer alan Narashima, Hint mitolojisinde önemli yere sahip bir avatar figürü.

wicx-narashima-2

Wicx üretim sürecinde belirli kalıplara bağlı kalmıyor. Önceden eskiz olarak çalıştığı işleri duvarlara taşıdığı da oluyor, kafasında hiçbir şey yokken bir şeyler çizmeye başladığı da… İşlerinin içeriğini ve tekniğini etkileyen en önemli unsurlardan biri ise duvarın bulunduğu sokak.

wicx-sokak-sanati-1

Wicx’e göre sokakta iş üretmek, kendi içinde zorlukları olan ama keyifli bir süreç. O, sokak sanatını “Karşılaştığımız sorunlara anlık çözümler üretmek açısından yaratıcı, her kesimden birçok insanla diyalog halinde olmak açısından samimi bir üretim biçimi” sözleriyle anlatıyor.

human-being-eskreyn-wicx-ortak-2015

NUKA

İllüstratör ve sokak sanatçısı Nuka, sokaktaki çalışmalarını genellikle öncesinde plan yapmadan yaratmayı tercih eden biri. “İşin sonunda ne çıkacağını bazen ben de bilmiyorum.” diyor.

nuka-sokak-sanati-2

Ona göre zorluklar ve imkansızlıklar özgürlüğümüzü kısıtlamıyor ve sokaktaki üretim süreci bunun bir kanıtı: Malzeme ve alan sınırlandırmasının aslında üreticilik ve özgürlüğü arttırdığına inanıyorum. Örneğin sokakta çalışırken bazen sadece 15 dakikanız ve sadece birkaç kutu spreyiniz olabiliyor. Bu durum bence yaratıcılık anlamında büyük bir avantaj.”

nuka-sokak-sanati-1

Son zamanlarda sokak ve sokak sanatı adına pek çok proje yapılmasından mutluluk duyduğunu anlatan sanatçının Street koleksiyonu için Kadıköy’de yaptığı çalışmanın adı Zeppelin. Zeppelin, sanatçının kendi yazdığı hikayelerden birinde, karakterin ürettiği bir aracın ismi.

nuka-zeppelin-1

Peki nedir bu KAFT Street?

Son koleksiyonunu Esk Reyn, Wicx ve Nuka’yla beraber hazırlayan KAFT, sanatçıların Kadıköy sokaklarına boyadıkları işleri tişört tasarımlarına dönüştürdü. KAFT Street adını taşıyan koleksiyonda Tilted Sun, Narashima ve Zeppelin’in yanı sıra yine Nuka tarafından hazırlanmış Kalean adlı çalışmaya da yer verildi. Kalean projedeki diğer işlerde en çok kullanılan objelerden ilham alınarak yaratıldı ve projenin genelini sembolize eden bir tasarıma dönüştü.

kaft-tisort-tasarimlari-1 kaft-tisort-tasarimlari-2

KAFT’ın Street koleksiyonu, modern şehirlere ve bu şehirlerdeki gerçek hikayelere odaklanıyor. Kentlerin yaşayan ve sürekli dönüşen kültürüne yoğunlaşan proje İstanbul’un sokak sanatını tişörtlere taşıyor. KAFT Street yakın gelecekte İstanbul’un dışına da çıkacak ve farklı şehirlerde hem yerel hem de uluslararası sokak sanatçılarının katkılarıyla büyümeye devam edecek. Koleksiyonla ilgili ayrıntılı bilgi için buradan devam edebilirsiniz.

Görseller: Esk Reyn, Wicx, Nuka