2013 yılında Fransa’nın doğusunda, Alsas’ta arkeologların bulduğu şey öyle sıradan bir şey değildi. 1600 yıl önce ölmüş bir aristokratın mezarına ve kafatasına ulaşan arkeologlar kafatasının ciddi oranda yapay deformasyona uğradığını gözlemledi. Ön tarafı düzleştirilmiş, arkaya doğru koni şeklinde uzayan kafatasına bu arkeologlar değil de birkaç amatör define arayıcısı ulaşsaydı muhtemelen “Uzaylı mezarlığı bulduk!” diyerek haber ajanslarına koşacaklardı.

Yapay kafatası deformasyonu” olarak bilinen uygulamanın tarihi çok eskilere dayanıyor. Lise tarih dersi çizgisinden uzakta, kısa bir özet yapacağız, hiç merak etmeyin!

yapay kafatasi deformasyonu ilk estetik takintisi 3

Kafatasına yapay olarak şekil verme geleneği aslında yalnızca Fransa’nın bu bölgesinde gerçekleşmedi. 1900’lerin başına kadar Rusya’da, Kafkasya’da, İskandinavya’da da bazı bölgelerde görülen uygulamanın geçmişinin on bin yıl öncesine dayandığı düşünülüyor. 1960 yılında İran ve Türkiye sınırına yakın, şu anda Kürdistan Bölgesel Yönetimi sınırlarında bulunan Şanidar Mağarası‘nda bulunan 35 kişinin kafatası bu bilginin en güçlü kaynağı.

Milattan önce 700’lü yıllarda yaşayan Yunan şair Hesiodos‘un da bu uygulamayı gerçekleştiren Afrikalı veya Hindistanlı kabilelerden yazılarında söz ettiği görülüyor, tıbbın babası Hipokrat‘ın da…

yapay kafatasi deformasyonu ilk estetik takintisi 1

Peki nedir bu uygulama tam olarak? Neden duyunca bile insanın içini bir garip yapan bu uygulama gerçekleştirilmiş?

Uygulama bebeklerin kafalarının sıkıca bağlanması, keçe ile sarılmasıyla gerçekleştirilmiş. Bazen dini sebeplerle, bazen toplumda üst sınıfın bir üyesi olunduğunu gösterebilmek için…

Konuyla ilgili tuhaf sonuçları olan bir araştırma da Neurosurgery dergisinde 2007 yılında yayınlanmış: “Kasıtlı kafatası deformasyonunun çeşitli hallerini uygulamış toplumlarda herhangi bir olumsuz etki yaratabilecek kanıt görülememiştir.” Yani anladığımız kadarıyla bu insanların beyin fonksiyonlarında bir sıkıntı görülmemiş.

yapay kafatasi deformasyonu ilk estetik takintisi 2

İnsanın tarihteki ilk estetik takıntılarından en tuhafı olarak yorumlanabilecek bu uygulamanın halen bazı yerlerde sürdüğü söyleniyor. Kongo’nun Mangbetu kabilesinde, Vanuatu’da… Verilen şekil ünlü halk kahramanlarıyla ve dinle özdeşleştiriliyor. Ünlü antropolog Kirk Huffman‘a konuşan bir Malekulalı (Malekula: Vanuatu’da bir ada) şöyle diyor: “İnsanlarımızın temel ruhani inançlarından kökenini alıyor bu uygulama. Uzatılmış kafaların daha güzel ve yakışıklı olduğunu görüyoruz. Ayrıca uzun kafalar bilgeliği işaret ediyor.

Fransa’da 1600 yıl önce ölmüş aristokrat yalnız değildi ve halen değil anlayacağınız.

yapay kafatasi deformasyonu ilk estetik takintisi 5

Başka N’olmuş: Boyalı yüzleri, özgün takıları, abartılı saçlarıyla dünyanın dört bir yanından kabileler

[Atlas Obscura aracılığıyla]